Weksel jest rodzajem papieru wartościowego imiennego lub na zlecenie, w którym wystawca weksla (trasant) zobowiązuje się bezwarunkowo, że inna osoba (trasat) dokona na rzecz odbiorcy weksla (remitenta) zapłaty określonej sumy pieniężnej (weksel trasowany) albo sam przyrzeka, że zapłaci sumę wekslową odbiorcy weksla (weksel własny). Przepisy regulujące tę instytucję mieszczą się w ustawie z 28 IV 1936 – prawo wekslowe.
Protest weksla jest aktem publicznym, który sporządza notariusz zgodnie z art. 85 prawa wekslowego. Powodem protestu może być nieprzyjęcie weksla lub odmowa zapłaty weksla.
Protest zawiera:
Protest sporządza się na odwrotnej stronie weksla lub na osobnej karcie połączonej z wekslem. Jeżeli na odwrotnej stronie nie ma żadnych oświadczeń, należy pisanie protestu zacząć od brzegu, w przeciwnym zaś razie bezpośrednio po ostatnim oświadczeniu. Jeżeli protest ma być napisany w całości lub w części na osobnej karcie dodatkowej, należy tę kartę połączyć z wekslem w ten sposób, aby nie było wolnych miejsc na odwrotnej stronie wekslu; połączenie wekslu z kartą dodatkową powinno być przypieczętowane pieczęcią urzędową lub przepisane treścią aktu protestowego.
Notariusz wpisuje protest do repertorium P, prowadzonego wyłącznie dla protestów.
Jeżeli dłużnik, przeciwko któremu ma być skierowany protest wyrazi wolę zapłacenia, notariusz zobowiązany jest do odbioru zapłaty i wystawienia pokwitowania. Protest weksla jest obecnie sporządzany przez notariusza niezwykle rzadko z uwagi na fakt, że większość weksli nie posiada indosów (a tylko wówczas jest potrzeba wykonania protestu w przypadku niezapłacenia), nadto dużo weksli jest wystawianych z klauzulą „bez protestu”.
Posiadacz weksla oddawanego do protestu bezpośrednio płaci za wykonanie tej czynności przez notariusza, a należności tej może dochodzić od dłużnika.
Opłaty
Aktualnie maksymalny koszt protestu weksla wynosi 5zł plus 0,5% nadwyżki ponad 1000zł sumy wekslowej, ogólnie nie więcej niż 2500zł. Do tego dochodzi koszt wyjazdu poza kancelarię notariusza w wysokości do 50zł za każdą godzinę.